Big Way Of Life

Mae plant dros bwysau'n aml yn bwyta'n fwy iach na'r aelodau teneuach o'u dosbarthiadau, yn ôl ymchwil sy'n awgrymi mai diffyg ymarfer corff, yn hytrach na diet o fwyd sothach, allai fod ar fai am ordewdra.

Canfu astudiaeth ar 900 o ddisgyblion ysgol gynradd yn Norwy fod plant tew'n bwyta bwydydd iach - fel ffrwythau, llysiau, pysgod a bara brown yn ogystal â chaws a iogwrt calori isel - yn amlach na'u cyfoedion pwysau normal.

Awgrymodd yr ymchwil nad yw diet da heb ymarfer corff, o bosib, yn ddigon i atal rhoi pwysau ymlaen.

Mae canfyddiadau'r astudiaeth gan Goleg Prifysgol Telemark a Sefydliad Iechyd Cyhoeddus Norwy yn cynrychioli'r cyfraniad diweddaraf i'r drafodaeth ynghylch ai diet neu ymarfer corff sydd fwyaf pwysig wrth frwydro gordewdra.

Mae'n dilyn ymchwil a gyhoeddwyd ym mis Medi awgrymodd mai diet oedd â'r dylanwad mwyaf ar bwysau.

Bu academyddion yn monitro pwysau, lefelau ymarfer corff ac arferion bwyta 924 o blant naw a deg oed gan holi eu rhieni am eu ffyrdd o fyw eu hunain. Gofynnwyd i'r plant pa mor aml roedden nhw wedi bwyta amrywiaeth o fwyd, fel prif brydau a byrbrydau.

Canfu'r astudiaeth fod plant tew'n yfed sudd yn amlach na'u cyfoedion pwysau normal, oedd yn rheolaidd yn yfed diodydd swigod ac yn bwytau bwydydd wedi'u prosesu fel byrgyrs, selsig, bisgedi, pizza a melysion.

Awgrymodd yr ymchwilwyr ei bod hi'n bosib fod teuluoedd â phlant dros bwysau'n fwy ymwybodol o'r bwyd yr oedden nhw'n dewis ei fwyta na'r rhai sy'n llai pryderus ynghylch ennill ambell i bwys.

Meddai'r Athro Anne Lise Brantsæter, o'r NIPH: "Mae'n bosibl fod rhieni a phlant yn pwysleisio dewisiadau bwyd iach.

"Fodd bynnag, mae hi'n bwysig bod maint y bwydydd iach yn cael ei addasu i gyd-fynd â lefel gweithgaredd plentyn er mwyn cyfyngu ar ennill rhagor o bwysau.

"Mae gordewdra'n broblem gynyddol all arwain at ganlyniadau anffodus i'r plant yn gorfforol ac yn feddyliol."

Canfu'r ymchwilwyr hefyd fod plant dros bwysau'n fwy tebygol o fod â rhieni dros bwysau.

Meddai'r Athro Brantsæter: "Mae llawer o ffactorau sy'n cyfrannu at ordewdra ac mae'n bwysig bod rhieni a phlant yn derbyn arweiniad a chefnogaeth dda yn gynnar."

Daeth astudiaeth flaenorol, gan yr Athro John Speakman o Brifysgol Aberdeen, i gasgliad gwahanol, gan roi'r bai ar fwyta gormod o fwyd am y lefelau gordewdra cynyddol.

Fe ganfu fod lefelau gweithgaredd corfforol cyffredinol wedi aros yr un fath am y chwarter canrif diwethaf tra bod lefelau pwysau wedi codi.

Canfu ei ymchwil, a gyhoeddwyd ym mis Medi, fod dyn, ar gyfartaledd, yn llosgi 1,380 calori y dydd yn y 1980au, yr un fath â heddiw, a bod menywod yn defnyddio 950 calori. Y newid mawr yma yw'r calorïau sy'n cael eu bwyta bellach, sydd wedi cynyddu o leiaf draean i 3,500 calori y dydd, meddai.